Op zondag 1 november 2026, precies 150 jaar nadat Koning Willem III het Noordzeekanaal officieel opende, ging De Kanaalgravers, een nieuwe musical in première. In het Haventheater IJmuiden op een steenworp afstand van dat bewuste kanaal.
Het verhaal van de Kanaalgravers is van alle tijden!
Vanwege het 150-jarig bestaan van IJmuiden, kwam deze jubileumproductie tot stand. Alles is ontstaan vanuit niets, er was alleen het boek “De Woede van Abraham” geschreven door Conny Braam. Koen van der Wel heeft daar voor Musical Academy BijKoel een theatrale bewerking van gemaakt waarbij hij ook alle muziek schreef. Sjoerd Jansen heeft daarna de arrangementen verzorgd voor de zes koppige band en de meerstemmigheid in de groepsnummers.
Eline van der Wel – Schmidt heeft als regisseur getoond dat ze fantastische stukken kan maken met grote groepen volwassenen èn kinderen. Na Oliver en Ciske de Rat is dit haar eerste eigen musical die ze vanaf de eerste letter op papier heeft vormgegeven. Ook alle kledingontwerpen en decorschetsen komen uit haar uitmuntende brein.
Het verhaal
Akte 1: September 2026. Tijdens een projectweek trekt een Velsense schoolklas eropuit om verhalen te verzamelen over het 150-jarige Noordzeekanaal. Eén van de kinderen is Evert den Brave (Lasse Goede). Zijn voorvader was een echte kanaalgraver. Zijn oma Liesbeth (Martina Dijkhuizen) en juf Sandra (Stephany Somers) nemen de klas mee terug naar 1865, naar een vrijwel leeg duingebied waar destijds het grootste bouwproject dat Nederland ooit zag op het punt van beginnen staat. Daar maken we kennis met de jonge Haarlemse journalist Ezekiel Boerhaave (Brian Jonker). Hij wil meer zijn dan een brave verslaggever: hij ziet het onrecht om zich heen en wil daarover schrijven. Zijn baas Huet (Mathijs Kuijper) denkt daar anders over. De krant moet haar lezers vooral niet lastigvallen met armoede en ongelijkheid. Dat brengt Ezekiël ook privé in een lastig parket, want hij heeft een relatie met Huets dochter Beatrice (Mira Kruijff), die juist droomt van een veilig en voorspelbaar leven met hem.
Voor de krant reist Ezekiël naar Velsen om verslag te doen van de aanleg van het Noordzeekanaal. Hij ontmoet er Lena Abraham (Noor Verkuyl) en haar ouders Nicolas (Tom Kuijpers) en Julia (Leonie de Ruiter) wier boerderij midden in het toekomstige kanaalgebied staat. Zij zien met lede ogen aan hoe hun vertrouwde omgeving voorgoed dreigt te verdwijnen.
Ezekiel maakt ook kennis met Cornelis den Brave (Patrick Koelman) en zijn kameraden. Zij keren gedurende het verhaal steeds terug en tellen tijdens het graven de dagen, maanden en uiteindelijk jaren die verstrijken. Zo zien we door hun ogen niet alleen het kanaal ontstaan maar ook welke tol dat van de arbeiders en hun gezinnen eist.
Want tegenover de de beloofde vooruitgang staat de harde werkelijkheid op ‘De Heide’. Daar leven de gravers met hun gezinnen in erbarmelijke omstandigheden en van lage lonen, terwijl ingenieurs, bestuurders en de rijkelui profiteren van de nieuwe voorspoed.
De spanningen nemen toe door rentmeester Gouderiaan (Daniël Nijland) die zich fel tegen de nieuwkomers keert. Ook de familie Abraham is hem een doorn in het oog. Wanneer zij hun boerderij moeten verlaten, vestigen Nicolas, Julia en Lena zich tussen de kanaalgravers op de heide.
Ezekiel raakt steeds meer betrokken bij hun lot. Maar als de gravers na een nieuwe loonsverlaging in opstand komen, stelt Huet hem voor een onmogelijke keuze. Hij kent een gevaarlijk geheim uit het verleden van de familie Abraham en dreigt dit aan Gouderiaan door te spelen als Ezekiël de kant van de gravers – en van Lena – kiest.
De opstand loopt uit de hand. Er wordt gevochten en een van de gravers sterft. Ezekiel schrijft erover, maar niet het verhaal dat hij had willen schrijven. Om zijn vrienden te beschermen zwijgt hij over het onrecht waarvoor hij juist zo graag zijn stem had willen gebruiken.
Akte 2: De jaren verstrijken, maar de gravers graven verder. Cornelis en zijn maten tellen de jaren; vier, zes, acht en uiteindelijk meer dan elf. Zij vormen de levende klok van het verhaal: het kanaal groeit, maar de mensen op de Heide blijven arm.
Terwijl welgestelde inwoners zich vermaken op hun buitenplaatsen, hebben de gezinnen op de Heide nauwelijks genoeg te eten. Ezekiel ziet de ongelijkheid, maar draagt nog altijd de gevolgen van zijn keuze tijdens de opstand. Voor de Heidebewoners is hij de man die hen op het beslissende moment in de steek liet. Dat hij juist zweeg om de familie Abraham te beschermen weten zij niet.
Uit onverwachte hoek komt hulp van gemeentesecretaris Jacob Vidal. Aanvankelijk lijkt hij vooral een vertegenwoordiger van het gezag, maar gaandeweg raakt hij steeds meer betrokken bij het lot van de gravers. Hij probeert steun te organiseren en durft uiteindelijk zelfs Goudriaan openlijk tegen te spreken.
Ook Ezekiel kan niet langer het leven leiden dat anderen voor hem hebben uitgestippeld. Zij verhouding met Beatrice en Huet, zijn werk bij de krant en zijn gevoelens voor Lena dwingen hem een eigen richting te kiezen. Hij keert terug naar de Heide en probeert het vertrouwen van de bewoners terug te winnen. Samen met Lena ontdekt hij bovendien dat niet alleen zijn pen, maar ook verhalen, muziek en theater mensen een stem kunnen geven.
En al die tijd wordt er doorgegraven.
Op 1 november 1876, ruim elf jaar na de eerste schop in het zand, is het Noordzeekanaal klaar. Koning Willem III en tal van hoogwaardigheidsbekleders verzamelen zich voor de feestelijke opening. De kanaalgravers, die het kanaal met hun eigen handen hebben gemaakt, kijken van een afstand toe. In de officiële toespraken worden zij niet genoemd.
Tijdens de festiviteiten dreigt het verleden nog eenmaal alles te laten ontsporen. Een door wanhoop gedreven Lena richt een geweer op hem. Ze schiet, maar raakt de verkeerde. In de confrontatie die volgt, draaien Ezekiel, Cornelis en Vidal de rollen om. Goudriaan krijgt een keuze waarmee eindelijk een einde kan komen aan zijn jacht op bewoners van de Heide.
Het kanaal is af. Maar een nieuw verhaal begint.
Veel kanaalgravers blijven en rond het kanaal ontstaat IJmuiden; een plaats gebouwd door mensen die van overal en nergens kwamen, op zoek naar werk, geluk en een beter bestaan. Cornelis en zijn maten hebben niet alleen een kanaal gegraven maar onbedoeld ook de basis gelegd voor een nieuwe gemeenschap.
Wanneer heden en verleden uiteindelijk in elkaar overvloeien, ontdekken de schoolkinderen dat het verhaal van de kanaalgravers niet alleen gaat over wat er hier 150 jaar geleden gebeurde. Het gaat over opnieuw beginnen, over vooroordelen en ongelijkheid, over opkomen voor elkaar – en over de vraag wanneer een vreemde een buur wordt.
Hier zijn we thuis
Het toneel van het Haventheater is voor de gelegenheid verbreed tot 27 meter. Dit is precies dezelfde breedte als het kanaal dat de gravers groeven. De groep maakt zeer goed gebruik van het speelvlak. Daarnaast spelen diverse scenes zich voor het podium af, op de vlakke vloer. Om ook hoogteverschillen te creëren wordt er slim gebruik gemaakt van ladders en allerlei andere decorstukken. Deze veranderen continu van plek. Het is te merken dat de groep zich als een vis in het water voelt op het toneel.
De 6 graversmannen (Dave Esselman, Wouter Jansen, Patrick Koelman, Anré Rollenberg, Dennis Edam en Luc Slutter) dragen het stuk, soms zelfs letterlijk. De hele voorstelling zijn ze in de weer en aan het werk, met ladders, kisten, blokken, hekken, scheppen en kruiwagens. Het graven van het kanaal is een heidens karwei. Je moet een rug van ijzer hebben om dit werk te kunnen doen.
De graversvrouwen (Kicky de Wit, Denise Boelsma, Daphne Boots, Julia van Kaam, Daisy Paap en Renate van der Giezen) symboliseren, als een soort Faiths, de drijvende krachten achter de gravers. De tegenslagen van de natuur; zand, wind, water en ijzer worden door hen prachtig bezongen waarbij de harmonieën klinken als een klok.
Het prachtige nummer “Je bent een deel van mij” van Julia Abraham (Leonie de Ruiter) over de kwetsbaarheid van het opvoeden van een dochter, zorgt bij menig bezoeker voor tranen.
Het is enorm genieten van de jonge talenten Noor Verkuyl (17) als Lena Abraham en Brian Jonker (18) als Ezekiel Boerhaave die de voorstelling naar een hoger niveau tillen. Beiden zien we in de toekomst vast terug in het professionele circuit.
Daarnaast is er een grote kindergroep die aangevoerd wordt door de zeer getalenteerde vertederende Lasse Goede (pas 8 jaar) die met zijn grote fantasie tussen het heden en verleden een verbinding legt. Hun over the top hysterische juf Sandra weet de groep te temmen met haar theatraliteit. Daarnaast staat de rustige oma Liesbeth die door de oudste speler van de groep wordt vertolkt. Haar dictie is zeer goed en Martina speelt zeer overtuigend de IJmuidense oma.
De rillingen gingen door het publiek bij “de hel van Holland” Net als de andere groepsnummers door het zeer grote ensemble klonk dit geweldig.
Mede door de zeer muzikale band bestaande uit Sjoerd Jansen – Keys 2, Bas Jongsma – Keys 1, Brian Martignoni – Bas, Max Coenders – Drums, Max – Gitaar en Jurriaan de Lange – gitaar klinkt alles als een klok!
De spelers zien er allemaal even prachtig uit in de handgemaakte kostuums. De ‘Naaidozen’, zoals de kostuumdames zichzelf noemen, hebben door verschillend kleurgebruik en stijlen de tijdgeest mooi weten te vangen. Bij elkaar hebben zijn voor meer dan 1000 kledingitems gezorgd.
De Kanaalgravers is een genot om naar te kijken en luisteren, óók voor mensen die niet uit de IJmond komen! Een dikke vijf sterren voor Musical Academy bij Koel!
De groep speelt de komende week nog zes voorstellingen in een compleet uitverkocht Haventheater.
Eline van der Wel – Schmidt heeft als regisseur getoond dat ze fantastische stukken kan maken met grote groepen volwassenen èn kinderen. Na Oliver en Ciske de Rat is dit haar eerste eigen musical die ze vanaf de eerste letter op papier heeft vormgegeven. Ook alle kledingontwerpen en decorschetsen komen uit haar uitmuntende brein.
Het verhaal
Akte 1: September 2026. Tijdens een projectweek trekt een Velsense schoolklas eropuit om verhalen te verzamelen over het 150-jarige Noordzeekanaal. Eén van de kinderen is Evert den Brave (Lasse Goede). Zijn voorvader was een echte kanaalgraver. Zijn oma Liesbeth (Martina Dijkhuizen) en juf Sandra (Stephany Somers) nemen de klas mee terug naar 1865, naar een vrijwel leeg duingebied waar destijds het grootste bouwproject dat Nederland ooit zag op het punt van beginnen staat. Daar maken we kennis met de jonge Haarlemse journalist Ezekiel Boerhaave (Brian Jonker). Hij wil meer zijn dan een brave verslaggever: hij ziet het onrecht om zich heen en wil daarover schrijven. Zijn baas Huet (Mathijs Kuijper) denkt daar anders over. De krant moet haar lezers vooral niet lastigvallen met armoede en ongelijkheid. Dat brengt Ezekiël ook privé in een lastig parket, want hij heeft een relatie met Huets dochter Beatrice (Mira Kruijff), die juist droomt van een veilig en voorspelbaar leven met hem.
Voor de krant reist Ezekiël naar Velsen om verslag te doen van de aanleg van het Noordzeekanaal. Hij ontmoet er Lena Abraham (Noor Verkuyl) en haar ouders Nicolas (Tom Kuijpers) en Julia (Leonie de Ruiter) wier boerderij midden in het toekomstige kanaalgebied staat. Zij zien met lede ogen aan hoe hun vertrouwde omgeving voorgoed dreigt te verdwijnen.
Ezekiel maakt ook kennis met Cornelis den Brave (Patrick Koelman) en zijn kameraden. Zij keren gedurende het verhaal steeds terug en tellen tijdens het graven de dagen, maanden en uiteindelijk jaren die verstrijken. Zo zien we door hun ogen niet alleen het kanaal ontstaan maar ook welke tol dat van de arbeiders en hun gezinnen eist.
Want tegenover de de beloofde vooruitgang staat de harde werkelijkheid op ‘De Heide’. Daar leven de gravers met hun gezinnen in erbarmelijke omstandigheden en van lage lonen, terwijl ingenieurs, bestuurders en de rijkelui profiteren van de nieuwe voorspoed.
De spanningen nemen toe door rentmeester Gouderiaan (Daniël Nijland) die zich fel tegen de nieuwkomers keert. Ook de familie Abraham is hem een doorn in het oog. Wanneer zij hun boerderij moeten verlaten, vestigen Nicolas, Julia en Lena zich tussen de kanaalgravers op de heide.
Ezekiel raakt steeds meer betrokken bij hun lot. Maar als de gravers na een nieuwe loonsverlaging in opstand komen, stelt Huet hem voor een onmogelijke keuze. Hij kent een gevaarlijk geheim uit het verleden van de familie Abraham en dreigt dit aan Gouderiaan door te spelen als Ezekiël de kant van de gravers – en van Lena – kiest.
De opstand loopt uit de hand. Er wordt gevochten en een van de gravers sterft. Ezekiel schrijft erover, maar niet het verhaal dat hij had willen schrijven. Om zijn vrienden te beschermen zwijgt hij over het onrecht waarvoor hij juist zo graag zijn stem had willen gebruiken.
Akte 2: De jaren verstrijken, maar de gravers graven verder. Cornelis en zijn maten tellen de jaren; vier, zes, acht en uiteindelijk meer dan elf. Zij vormen de levende klok van het verhaal: het kanaal groeit, maar de mensen op de Heide blijven arm.
Terwijl welgestelde inwoners zich vermaken op hun buitenplaatsen, hebben de gezinnen op de Heide nauwelijks genoeg te eten. Ezekiel ziet de ongelijkheid, maar draagt nog altijd de gevolgen van zijn keuze tijdens de opstand. Voor de Heidebewoners is hij de man die hen op het beslissende moment in de steek liet. Dat hij juist zweeg om de familie Abraham te beschermen weten zij niet.
Uit onverwachte hoek komt hulp van gemeentesecretaris Jacob Vidal. Aanvankelijk lijkt hij vooral een vertegenwoordiger van het gezag, maar gaandeweg raakt hij steeds meer betrokken bij het lot van de gravers. Hij probeert steun te organiseren en durft uiteindelijk zelfs Goudriaan openlijk tegen te spreken.
Ook Ezekiel kan niet langer het leven leiden dat anderen voor hem hebben uitgestippeld. Zij verhouding met Beatrice en Huet, zijn werk bij de krant en zijn gevoelens voor Lena dwingen hem een eigen richting te kiezen. Hij keert terug naar de Heide en probeert het vertrouwen van de bewoners terug te winnen. Samen met Lena ontdekt hij bovendien dat niet alleen zijn pen, maar ook verhalen, muziek en theater mensen een stem kunnen geven.
En al die tijd wordt er doorgegraven.
Op 1 november 1876, ruim elf jaar na de eerste schop in het zand, is het Noordzeekanaal klaar. Koning Willem III en tal van hoogwaardigheidsbekleders verzamelen zich voor de feestelijke opening. De kanaalgravers, die het kanaal met hun eigen handen hebben gemaakt, kijken van een afstand toe. In de officiële toespraken worden zij niet genoemd.
Tijdens de festiviteiten dreigt het verleden nog eenmaal alles te laten ontsporen. Een door wanhoop gedreven Lena richt een geweer op hem. Ze schiet, maar raakt de verkeerde. In de confrontatie die volgt, draaien Ezekiel, Cornelis en Vidal de rollen om. Goudriaan krijgt een keuze waarmee eindelijk een einde kan komen aan zijn jacht op bewoners van de Heide.
Het kanaal is af. Maar een nieuw verhaal begint.
Veel kanaalgravers blijven en rond het kanaal ontstaat IJmuiden; een plaats gebouwd door mensen die van overal en nergens kwamen, op zoek naar werk, geluk en een beter bestaan. Cornelis en zijn maten hebben niet alleen een kanaal gegraven maar onbedoeld ook de basis gelegd voor een nieuwe gemeenschap.
Wanneer heden en verleden uiteindelijk in elkaar overvloeien, ontdekken de schoolkinderen dat het verhaal van de kanaalgravers niet alleen gaat over wat er hier 150 jaar geleden gebeurde. Het gaat over opnieuw beginnen, over vooroordelen en ongelijkheid, over opkomen voor elkaar – en over de vraag wanneer een vreemde een buur wordt.
Hier zijn we thuis
Het toneel van het Haventheater is voor de gelegenheid verbreed tot 27 meter. Dit is precies dezelfde breedte als het kanaal dat de gravers groeven. De groep maakt zeer goed gebruik van het speelvlak. Daarnaast spelen diverse scenes zich voor het podium af, op de vlakke vloer. Om ook hoogteverschillen te creëren wordt er slim gebruik gemaakt van ladders en allerlei andere decorstukken. Deze veranderen continu van plek. Het is te merken dat de groep zich als een vis in het water voelt op het toneel.
De 6 graversmannen (Dave Esselman, Wouter Jansen, Patrick Koelman, Anré Rollenberg, Dennis Edam en Luc Slutter) dragen het stuk, soms zelfs letterlijk. De hele voorstelling zijn ze in de weer en aan het werk, met ladders, kisten, blokken, hekken, scheppen en kruiwagens. Het graven van het kanaal is een heidens karwei. Je moet een rug van ijzer hebben om dit werk te kunnen doen.
De graversvrouwen (Kicky de Wit, Denise Boelsma, Daphne Boots, Julia van Kaam, Daisy Paap en Renate van der Giezen) symboliseren, als een soort Faiths, de drijvende krachten achter de gravers. De tegenslagen van de natuur; zand, wind, water en ijzer worden door hen prachtig bezongen waarbij de harmonieën klinken als een klok.
Het prachtige nummer “Je bent een deel van mij” van Julia Abraham (Leonie de Ruiter) over de kwetsbaarheid van het opvoeden van een dochter, zorgt bij menig bezoeker voor tranen.
Het is enorm genieten van de jonge talenten Noor Verkuyl (17) als Lena Abraham en Brian Jonker (18) als Ezekiel Boerhaave die de voorstelling naar een hoger niveau tillen. Beiden zien we in de toekomst vast terug in het professionele circuit.
Daarnaast is er een grote kindergroep die aangevoerd wordt door de zeer getalenteerde vertederende Lasse Goede (pas 8 jaar) die met zijn grote fantasie tussen het heden en verleden een verbinding legt. Hun over the top hysterische juf Sandra weet de groep te temmen met haar theatraliteit. Daarnaast staat de rustige oma Liesbeth die door de oudste speler van de groep wordt vertolkt. Haar dictie is zeer goed en Martina speelt zeer overtuigend de IJmuidense oma.
De rillingen gingen door het publiek bij “de hel van Holland” Net als de andere groepsnummers door het zeer grote ensemble klonk dit geweldig.
Mede door de zeer muzikale band bestaande uit Sjoerd Jansen – Keys 2, Bas Jongsma – Keys 1, Brian Martignoni – Bas, Max Coenders – Drums, Max – Gitaar en Jurriaan de Lange – gitaar klinkt alles als een klok!
De spelers zien er allemaal even prachtig uit in de handgemaakte kostuums. De ‘Naaidozen’, zoals de kostuumdames zichzelf noemen, hebben door verschillend kleurgebruik en stijlen de tijdgeest mooi weten te vangen. Bij elkaar hebben zijn voor meer dan 1000 kledingitems gezorgd.
De Kanaalgravers is een genot om naar te kijken en luisteren, óók voor mensen die niet uit de IJmond komen! Een dikke vijf sterren voor Musical Academy bij Koel!
De groep speelt de komende week nog zes voorstellingen in een compleet uitverkocht Haventheater.
